Başarısızlık korkusu

 Çocuklara biz farkında olmadan bazı hastalıklar aşılıyoruz. Bu hastalıklardan biriside “yapamam” diğer adıyla “başaramam”dır. Bunasıl bir hastalık diyenleriniz olacaktır. Buhastalığın bazı belirtileri vardır.

Bunlardan bazıları;

·          Çocuğun yapabileceği işleri yapmaktan kaçması,

·          Kendi içine kapanık yaşaması,

·          Toplum içinde olmaktan rahatsız olması, gibi Belirtileri gözlemleyebiliriz.

Nedensiz bir şey olmayacağı gibi bu hastalığında nedeni mutlaka vardır. Ben burada bu hastalığın en önemli nedeni olan bizim kullandığımız ödül- ceza ilişkisinden bahsedeceğim. Eğer siz çocuğunuza “yavrum şu işi yaparsan seni ödüllendireceğim. Bu işi yapmazsan seni cezalandıracağım.”  İşte çocuğumuz bu sözleri işittiği zaman sizin çocuğa vaat ettiğiniz ödüller ne olursa olsun çocuğun aklı tamamen bu işi beceremezsem ben ailem ve toplum önünde nasıl karşılanacağım? Kaygısındadır. Ailenin illaki “yapamazsan şunları yapacağım.” İfadelerinin olup olmaması önemli değil. Biz toplum olarak bu mekanizmalarımızı zaten kurmuşuz. Çocuk bizim eğitim sistemimizdeki liselere geçiş sistemimiz(SBS, OKS), üniversitelere giriş sistemimiz (ÖSS), üniversiteyi bitirdiğimiz zaman işe kabul sistemimiz vb. işte çocuklarımız bu sistemlerden geçerken ailesi, arkadaşları öğretmenleri tarafından izleniyor. Çocukta bunun farkında bu sınavlardan başarısız olduğunda ailesinin, arkadaşlarının, öğretmenlerinin ona bakmasıyla çocuk başaramadığının farkına varacak. Kendisinin bir iş beceremediğini bir işe yaramadığını düşünecektir. Bu safhalardan geçildikten sonrada çocuk bu acıları devamlı çekmemek için bir şeyler yapmaktan geri duracaktır. “baba ben okumak istemiyorum.” Gibi. Çocuk aslında okumak istiyor ama iyi bir derece alamamaktan başaramamaktan korkuyor.

            Hiç bir şey yoktur ki çaresiz olsun. Bunu çocuklarımız için bir dert olarak görebiliyorsak çözeriz. Bu durumu problem olarak belirleyemedikse Çözüm içinde çabada bulunamayız. Problem olarak belirlediysek. Şu şekilde bu dertten kurtulabiliriz. Öncelikle çocuğumuzu tanımalıyız. Neler yapabiliyor? Neleri yapamıyor? Neleri seviyor, neleri sevmiyor? Çocuğumuzu tanımak için onunla vakit geçirmek gerekecektir. Çocuğunuzu tanımayı başardıysanız, ondan onun yapabileceği işleri sen yapabilirsi güdüsüyle işe başlamalıyız. Her Yerde ve Her Zaman Başarılı Olamayız. Başarı değerli bir sonuçtur. Her değerli şey gibi, o da kolay ve çabuk elde edilmez. Başarı elde etmek için çok çalışmak ve azimli olmak gerekir. Ancak bilmemiz ve öğrencilerimize anlatmamız gereken bir gerçek daha var: Her insan, sadece okul sıralarında değil, hayatın her alanında başarılı olmak için çalışır. Ancak her çalışma başarı ile sonuçlanacak diye bir kural yoktur. Başarı kadar başarısızlıklar da hayatın gerçeklerindendir. İnsan hayatında başarısızlıkların sayısı başarılardan daha fazladır. Akıllı ve azimli insan, ümitsizliğe yani ‘yapamam’ tuzağına düşmez. ‘Ben de yapabilirim’ der. Başarısızlıklardan aldığı ders ve tecrübe ile işe daha sıkı ve daha dikkatli sarılır. Başarıyı yakalayınca kendine güveni artar. ‘İşte yaptım’ der.

Kısacası “sen yaparsın” “bir sonrasında daha iyisini yaparsın.”  Gibi çocuğumuza güç ve moral vermeliyiz. Bazı işleri ya da derslerini beceremeyecektir. Toplumumuzun her kademesine insan lazım doktor olamzsa avukat olsun, işçi olsun sadece korkak olmasın.